Chương trình thu hút hơn 90 học viên, trong đó có các trưởng, phó ban, lãnh đạo phòng chuyên môn và cán bộ làm công tác kinh doanh, tài chính – kế toán, thị trường điện, mua bán điện và quản lý hợp đồng đến từ Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), các Công ty Điện lực khu vực phía Bắc cùng các đơn vị quan tâm. Tham gia trao đổi chuyên môn có các chuyên gia của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), đội ngũ chuyên gia EAVCED và chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tiễn về đàm phán, thực hiện hợp đồng mua bán điện.

Chương trình được xây dựng từ nhu cầu nghiệp vụ của các đơn vị điện lực

Đối với các Tổng công ty Điện lực và Công ty Điện lực, việc nâng cao năng lực thị trường không chỉ phục vụ công tác cập nhật quy định. Những kiến thức về giao dịch điện năng, hình thành giá, quản lý danh mục hợp đồng và kiểm soát nghĩa vụ thanh toán còn gắn trực tiếp với yêu cầu quản trị chi phí mua điện, tổ chức kinh doanh và quản lý rủi ro tại đơn vị.

Xuất phát từ đặc thù đó, EAVCED xây dựng chương trình theo một mạch kiến thức xuyên suốt: hiểu cơ chế vận hành thị trường – phân tích giá điện và thanh toán – quản lý hợp đồng – thực hành đàm phán PPA. Các chuyên đề giúp học viên liên hệ giữa bức tranh tổng thể của thị trường điện với từng công việc cụ thể, thay vì tiếp cận các quy định như những nội dung riêng lẻ.

Nội dung đào tạo bao gồm cơ chế vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh (VWEM), kinh nghiệm quốc tế về phát triển các cấp độ thị trường, những yêu cầu nâng cao năng lực đối với đơn vị điện lực, phương pháp xác định giá dịch vụ phát điện và kỹ năng đàm phán hợp đồng mua bán điện. Trọng tâm được đặt vào việc hiểu bản chất giao dịch, mối quan hệ giữa giá và sản lượng, trách nhiệm của các bên cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí, thanh toán và thực hiện hợp đồng.

Đặc biệt, nội dung quản trị hợp đồng được tiếp cận từ yêu cầu nghiệp vụ của bên mua điện: chuẩn hóa hồ sơ, quản lý dữ liệu đo đếm, theo dõi sản lượng và giá hợp đồng, đối soát thanh toán, công nợ, bảo lãnh và các nghĩa vụ tài chính. Đây là những công việc đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kinh doanh, tài chính – kế toán, pháp chế và kỹ thuật, đồng thời là nền tảng để các đơn vị nâng cao chất lượng quản trị mua bán điện.

Chuẩn bị trước năng lực, chủ động trước thay đổi

Bà Nguyễn Thị Phương Yến, Phó Giám đốc EAVCED phát biểu khai mạc tại Chương trình

Phát biểu khai mạc, đại diện Lãnh đạo EAVCED nhấn mạnh, định hướng phát triển thị trường điện cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả của Chính phủ đặt ra yêu cầu chuẩn bị đồng bộ cả về cơ chế vận hành lẫn năng lực của các chủ thể tham gia. Đối với các đơn vị điện lực, yêu cầu này thể hiện ở khả năng phân tích thị trường, quản lý chi phí mua điện, quản trị hợp đồng, dữ liệu, thanh toán và quan hệ với khách hàng.

Theo đại diện Lãnh đạo EAVCED, việc EVNNPC và các Công ty Điện lực chủ động cử cán bộ tham gia đào tạo là bước chuẩn bị kịp thời. Nâng cao năng lực không nên chỉ bắt đầu khi một nhiệm vụ mới được giao, mà cần được thực hiện sớm để đội ngũ cán bộ có nền tảng kiến thức, hiểu logic vận hành và sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu tiếp theo của thị trường.

Sự tham gia của đội ngũ trưởng, phó các ban và phòng chuyên môn cũng tạo điều kiện để kiến thức được tiếp cận ở cả góc độ quản lý và tác nghiệp. Từ những nội dung được trao đổi, học viên có thêm cơ sở để rà soát nhu cầu nhân lực, đề xuất cải thiện quy trình phối hợp và xác định các năng lực cần tiếp tục bồi dưỡng tại đơn vị.

Đại diện Lãnh đạo EAVCED đồng thời khẳng định, giá trị của khóa học không chỉ nằm ở việc cập nhật thêm văn bản, mà ở khả năng giúp học viên hình thành cách nhìn hệ thống về thị trường điện, giá điện, hợp đồng và tổ chức thực hiện. Một điều khoản PPA cần được xem xét trong mối liên hệ với cơ chế giá và thanh toán; một phương án mua điện cần được đánh giá đồng thời về chi phí, sản lượng và rủi ro. Đây là nền tảng để kiến thức được vận dụng vào công việc một cách thực chất.

Đi sâu từng điều khoản PPA, gắn kiến thức với thực hành

Một điểm nhấn của chương trình là chuyên đề thực hành rà soát và đàm phán hợp đồng mua bán điện. Trên cơ sở hợp đồng mẫu và các tình huống nghiệp vụ, học viên được hướng dẫn phân tích từng nhóm điều khoản, làm rõ mục đích, trách nhiệm của các bên và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình thương lượng, thực hiện hợp đồng.

Các nội dung về giá điện, điều chỉnh giá, sản lượng, đo đếm, lập hóa đơn và thanh toán được kết nối với những điều khoản về bất khả kháng, thay đổi pháp luật, vi phạm, chấm dứt hợp đồng và giải quyết tranh chấp. Cách tiếp cận này giúp học viên nhận diện rõ hơn mối liên hệ giữa điều khoản pháp lý, nghĩa vụ thương mại và rủi ro tài chính, đặc biệt từ vị trí của bên mua điện.

Kinh nghiệm đàm phán và thực hiện PPA được chuyên gia chia sẻ theo từng vấn đề cụ thể, giúp học viên không chỉ đọc hiểu nội dung hợp đồng mà còn biết xác định điểm cần làm rõ, chuẩn bị lập luận và cân nhắc phương án xử lý. Phần thực hành vì vậy trở thành bước kết nối giữa kiến thức về thị trường, giá điện với kỹ năng nghiệp vụ mà cán bộ các đơn vị điện lực cần sử dụng.

Lớp học mở tạo không gian trao đổi giữa các đơn vị

Bên cạnh giảng dạy chuyên đề, chương trình dành thời gian cho hỏi đáp, phân tích tình huống và trao đổi kinh nghiệm. Ban Tổ chức bố trí kênh tiếp nhận câu hỏi để tổng hợp, chuyển tới giảng viên, giúp các nội dung thảo luận bám sát những vấn đề học viên quan tâm. Các hoạt động tương tác và câu hỏi ôn tập cũng được lồng ghép nhằm củng cố kiến thức, tăng sự tham gia của học viên.

Học viên tích cực tham gia hoạt động tương tác

Với hình thức chiêu sinh mở dành cho cùng một nhóm đối tượng chuyên môn, khóa học tạo điều kiện để cán bộ các đơn vị cùng trao đổi về những vấn đề tương đồng nhưng có thể khác nhau trong cách tổ chức thực hiện. Góc nhìn từ kinh doanh điện năng, tài chính – kế toán, quản lý hợp đồng và kỹ thuật được đặt trong cùng một không gian thảo luận, hỗ trợ học viên hiểu rõ hơn yêu cầu phối hợp liên bộ phận.

Theo định hướng được Lãnh đạo EAVCED chia sẻ tại chương trình, đào tạo cũng là quá trình tiếp nhận thông tin hai chiều. Kinh nghiệm và phản ánh từ các Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực là nguồn tham khảo quan trọng để nhận diện khó khăn trong thực thi, đồng thời góp phần hỗ trợ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện các quy định theo hướng sát thực tế và khả thi hơn.

Đa dạng chủ đề, nâng cao giá trị ứng dụng cho từng nhóm học viên

Khóa đào tạo thể hiện hướng phát triển của EAVCED: không áp dụng một nội dung chung cho mọi đối tượng, mà xây dựng chương trình từ yêu cầu công việc và năng lực cần chuẩn bị của từng nhóm đơn vị. Với khối Tổng công ty Điện lực và Công ty Điện lực, những chủ đề về mua buôn điện, quản trị danh mục hợp đồng, chi phí mua điện, thanh toán, dữ liệu và kỹ năng đàm phán PPA có ý nghĩa thiết thực đối với cả công tác quản lý lẫn nghiệp vụ chuyên môn.

Là đơn vị trực thuộc Cục Điện lực, EAVCED xác định nâng cao năng lực cho các chủ thể trong ngành là nhiệm vụ cần được thực hiện bài bản, lâu dài. Thông qua hoạt động đào tạo, hội thảo và trao đổi với các đơn vị điện lực, nhà đầu tư, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và chuyên gia, EAVCED có điều kiện kết nối yêu cầu của chính sách với những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Từ nền tảng đó, EAVCED hướng tới tiếp tục phát triển các chương trình đa dạng về chủ đề, kết hợp kiến thức nền tảng với phân tích chuyên sâu và thực hành. Các nhóm nội dung có thể được tổ chức thành khóa tổng hợp hoặc chuyên đề tập trung, phù hợp với nhu cầu bồi dưỡng của cán bộ quản lý, bộ phận kinh doanh, tài chính – kế toán và các đầu mối phụ trách thị trường, hợp đồng.

Đối với các Tổng công ty Điện lực và Công ty Điện lực đang xây dựng kế hoạch đào tạo, đây là những nhóm năng lực cần được quan tâm chuẩn bị sớm, vừa phục vụ nhiệm vụ hiện tại, vừa tạo nền tảng cho quá trình phát triển thị trường điện. Mô hình lớp chiêu sinh mở cũng mở thêm cơ hội để các đơn vị cùng tham gia, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp cận các nội dung chuyên môn mới theo nhu cầu thực tế.

Với định hướng đi trước một bước trong công tác chuẩn bị năng lực, EAVCED tiếp tục đồng hành cùng các đơn vị ngành điện, hướng tới những chương trình học để hiểu bản chất, thực hành để nâng cao kỹ năng và trao đổi để giải quyết vấn đề. Sự chủ động của EVNNPC và các đơn vị tham gia khóa học là một bước đi thiết thực trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ có khả năng thích ứng và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển của thị trường điện Việt Nam.

EAVCED